Եթե դուք կարդացել եք «Շաբլոն և ոչ շաբլոն մտածողությունների տարբերության ամենավառ օրինակը» գրառումը, ապա հաստատ այնտեղ նկարագրված սև և սպիտակ քարերի ընտրության դիմաց կանգնած աղջկա հնարամտությունը մնացել է ձեր հիշողության մեջ: Այսօր կներկայացնեմ մեկ այլ օրինակ` տարբերակելու համար շաբլոն և ոչ շաբլոն մտածողությունների սահմանները, ինչպես նաև հնարավորության դեպքում զարգացնելու ինքներս մեր մեջ ոչ շաբլոն մտածողություն:

Այսպես, ի պատասխան ընկերների այն կատակի, թե Ամերիկայի հայտնագործությունը, ըստ էության, այնքան էլ դժվարին խնդիր չէր, քանի որ Կոլումբոսից պահանջվում էր լոկ մի բան` ուղղություն վերցնել միշտ դեպի արևմուտք, Կոլումբոսը առաջարկեց ձուն «քթի» վրա կանգնեցնել: Ընկերները գործի անցան, բայց, չնայած նրանց թափած բոլոր ջանքերին, ձուն շարունակ ընկնում էր: Continue reading →

Սիրելի ընթերցող շարունակում եմ «Շաբլոն և ոչ շաբլոն մտածողության մասին» նյութաշարը: Հուսով եմ նյութերը որևէ կերպ կարող են օգտակար լինել:
Լինելով օպտիմացնող համակարգ` ուղեղի ֆունկցիոնալ կազմվածքը նրան ստիպումէ ամեն մի իրավիճակ մեկնաբանել ամենահավանական ձևով: Հավանականության աստիճանըորոշվում է փորձառությամբ և տվյալ պահի պահանջներով: Շաբլոն մտածողությունը հենվում է մեծ հավանականությունների վրա. առանց դրա ամենօրյա կյանքը անհնարին կլիներ: Յուրաքանչյուր զգացում կամ գործողություն կարիք կլիներ վերլուծել ամենայն մանրակրկիտությամբ, քանի որ այն միշտ կարիք կունենար ապացույցների:

Այնպես, ինչպես հազարոտնուկը, ունենալով «ինքնագիտակցում», չէր իմանա, թե որ ոտքից սկսի առաջ շարժվել, այնպես էլ մարդը շրջապատի բարդության և խառնաշփոթության պատճառով չէր կարողանա ինչ-որ բան ձեռնարկել, գործի անցնել: Continue reading →

Որպես ներածություն նոր սկսվող նյութաշարի

Ինչո՞ւ որոշ մարդկանց գործունեությունը միշտ հարուստ է նոր մտքերով, գաղափարներով, մտահղացումներով, մինչդեռ նրանցից ամենևին էլ ոչ պակաս կրթության տեր այլոց մոտ այդ առումով այն ամուլ է:

Տակավին Արիստոտելի ժամանակներից տրամաբանական մտածողությունը փառաբանվում է որպես բանականությունը օգտագործելու միակ արդյունավետ եղանակ, այնինչ, նոր մտքերի ծայրաստիճան անորսալիությունը ցույց է տալիս, որ ամենևին էլ պարտադիր չէ, որ դրանք ծնվեն անպայմանորեն մտածողության տրամաբանական պրոցեսի շնորհիվ: Որոշ մարդկանց հատուկ է մտածողության մի այլ տեսակ. դա առավել բնորոշվում է նրանով, որ հանգեցնում է ամենատարրական գաղափարների ստեղծմանը: Մտածողության այդ ձևը նյութը շարադրելու ընթացքում անվանում են «ոչ շաբլոն մտածողություն»` ի տարբերություն սովորական, տրմաբանական մտածողության, որը կոչված է «շաբլոն մտածողություն»:

Որպեսզի ավելի լավ հասկանանք, թե մտածողության պրոցեսի ընթացքում ի՛նչ է կատարվում մարդկային ուղեղում, անհրաժեշտ է ուղեղի ամբողջ գործունեությունը պատկերացնել որպես նյարդային ցանցում տեղի ունեցող գրգիռների որոշակի պատկերներ: Continue reading →